Deze column gaat normaliter over kunst en cultuur in Oldenzaal, maar deze keer wil ik de reikwijdte
van onderwerp en plaats oprekken. Het onderwerp is namelijk bepalend voor hoe wij als mensen van
verschillende sekse, geaardheid of uiterlijk met elkaar omgaan en in welke cultuur wij met elkaar
wensen te leven, ook in Oldenzaal. En de mensheid bestaat uit nogal wat variëteiten; man, vrouw,
trans, homo, hetero, lesbo, zwart, bruin, geel, wit, oker…Daar kun je zelf niets aan doen, zo ben je in
het leven gezet. Het getuigt van cultuurbesef om dat te accepteren en te respecteren om zo een
redelijke en sociaal verantwoorde leefomgeving te creëren voor alle mensen. En waarom zouden we
dat niet nastreven? Er is echter iets in de mens dat ons aanzet tot het degraderen van de ander. Doen
we dat uit angst door die ander gedomineerd te worden, of uit de misplaatste overtuiging dat wij
sowieso beter zijn en daaraan het recht te kunnen ontlenen zelf te domineren? In het verleden was
het in onze cultuur min of meer normaal dat de man geacht werd boven de vrouw te staan en, waar
dat nodig was, vóór de vrouw; hoofd en beschermheer van het gezin, bepalend voor de familienaam,
kostwinnaar, stemgerechtigde in actieve en passieve zin en meestal leidinggevende in bedrijven en bij
de overheid. Vrouwen werden geacht te baren en te (ver)zorgen. Gelukkig is daar in de loop der
tijden verandering in gekomen en nemen vrouwen (met succes) deel aan het brede maatschappelijk
leven. Soms echter komt er, en helaas de laatste tijd steeds vaker, zo’n oprisping van machogedrag
naar boven, waar mannen denken hun manlijkheid te bewijzen door de andere sekse met dedain,
stoere taal en zelfs geweld te behandelen. In dat kader is het onbegrijpelijk dat in de grootste
westerse democratie een (bejaarde) man president kan worden die in woord en daad zich schuldig
maakt aan vrouwonvriendelijk en denigrerend gedrag! Trouwens ook onder jonge mannen neemt dit
wangedrag weer toe. Denk daarbij aan de bangalijstjes bij studentenverenigingen en het
enthousiasme bij jonge mannen om op de hierboven beschreven presidentskandidaat te stemmen.
Hypocriet is het in dit opzicht te noemen, dat onder dezelfde groepen vaak andere culturen, waar een
vermeende onderdrukking van vrouwen heerst (hoofddoek), sterk worden bekritiseerd. Het intrieste
gevolg van dit alles is dat ‘de vrouw’ door de ogen van een deel van de mannengemeenschap niet
meer als een volwaardig mens wordt gezien, maar als een object, dat gebruikt mag worden en
uiteindelijk aangerand, misbruikt en zelfs uit frustratie, wanneer zij wenst een gewelddadige relatie te
verbreken, gedood. In wat voor barbarij komt onze samenleving terecht, als we dit gedrag tolereren
en we onze mond niet openen om er tegen in verzet te komen? De actie Orange the World is een
goed initiatief om ons er nog eens op te wijzen dat het culturele klimaat en niveau van een
samenleving voor het grootste deel bepaald wordt door de manier waarop zij met al haar burgers
omgaat en daarbij past geen uitsluiting, discriminatie, onderdrukking of femicide.
Geert C.A.M. Christenhusz.